آب ‌بندی آبنما؛ نحوه اجرا، انتخاب مواد و رفع نشتی

چرا آب بندی آب نما اهمیت دارد؟

اگر آب نما به صورت اصولی آب بندی نشود:

• آب هدر می‌رود
• رطوبت به بخش‌های مجاور می‌رسد
• شوره‌زدگی ایجاد می‌شود
• بندکشی‌ها تخریب می‌شوند
• و مصالح فرسایش می‌یابند

تداوم این مشکلات می‌تواند هزینه تعمیر و بازسازی آبنما را افزایش دهد.

برای آب‌بندی آبنما از چه موادی استفاده می‌شود؟

برای انتخاب مواد آب بندی آبنما باید به موارد زیر توجه کنید:

• جنس سازه: بتنی، سنگی، آجری، چوبی یا کاشی‌کاری شده
• وضعیت آبنما: اجرای اولیه آب‌بندی یا ترمیم سازه قدیمی
• شرایط محیطی: قرارگیری در فضای باز یا سرپوشیده و میزان تابش خورشید
• شرایط سطح: میزان رطوبت، تخلخل و وضعیت زیر کار

در ادامه، انواع این موارد را بررسی خواهیم کرد:

ملات‌های آب‌بندی پایه سیمانی تک‌جزئی و دوجزئی

ترکیبات: پودرهای سیمانی ویژه، سیلیس و افزودنی‌های شیمیایی همراه با رزین‌های پلیمری الاستومری.

• ویژگی:
  چسبندگی فوق‌العاده به مصالح پایه معدنی (بتن، آجر و بلوک)
• مقاومت بالا در برابر فشار مثبت و منفی آب 
• دوام طولانی در غوطه‌وری دائمی  
• شرایط و محدودیت‌ها:
  نیازمند زیرسازی کاملاً تمیز، مرطوب و عاری از چربی 
• عدم تحمل نشست‌های شدید سازه‌ای یا ترک‌های فعال به تنهایی 

رزین‌ها و پوشش‌های پلیمری و الاستومری (مایع و پوششی)

ترکیبات: پوشش‌هایی بر پایه رزین‌های آکریلیک یا پلی‌یورتان

ویژگی:

• ایجاد سطحی یکپارچه، بی‌رنگ یا رنگی و نفوذناپذیر
• انعطاف‌پذیری بالا
• مقاومت در برابر نوسانات دمایی 
• قابلیت پل زدن روی ترک‌های مویی 

شرایط و محدودیت‌ها:

• خشک، تمیز و عاری از گردوغبار بودن بستر زیر کار 
• استفاده محدود برای اجرا روی سطوح خیس یا نشت‌های فعال تحت فشار منفی 

عایق‌ها و مواد نفوذگر نانو

ترکیبات: مواد نانو

ویژگی:

• نفوذ به عمق بافت سنگ‌های نفوذپذیر، بتن یا چوب 
• کریستال‌سازی یا مسدود کردن منافذ داخلی
• ایجاد ظاهری طبیعی
• حفظ براقیت و رنگ اصلی مصالح 

شرایط و محدودیت‌ها:

• عدم امکان استفاده برای سنگ‌های صیقلی نفوذناپذیر، درزهای باز یا ترک‌های عمیق 

مواد ترمیمی، پودرهای آنی‌گیر و خمیرهای زودگیر

ترکیبات: ترکیبات پودری یا خمیری پایه سیمانی یا رزینی 

ویژگی:

• زمان گیرش فوق‌العاده سریع (چند ثانیه تا چند دقیقه) 
• مسدود کردن جریان آب
• چسبندگی عالی و مقاومت بالا در برابر فشار مستقیم آب

شرایط و محدودیت‌ها:

• کاربرد موضعی و ترمیمی 
• عدم امکان استفاده به عنوان لایه عایق‌کاری اصلی در آبنما

درزگیرها، ماستیک‌ها و نوارهای آب‌بند 

ترکیبات: مواد الاستیک پایه پلی‌یورتان، نوارهای پی‌وی‌سی یا بنتونیتی و خمیرهای بندکشی تقویت‌شده 

ویژگی:

• توانایی جذب تکانه‌ها، نوسانات دمایی و جابه‌جایی‌های جزئی سازه 
• اتصال خوب به مصالح ناهم‌جنس (فلز، پلاستیک، سنگ و بتن) 

شرایط و محدودیت‌ها:

• نیازمند پاک‌سازی کامل شیارها از گردوغبار و چربی 
• عدم امکان استفاده برای عایق‌کاری سطح پهن

مقایسه انواع مواد آب‌بندی آبنما و کاربرد آن‌ها

مراحل آب‌بندی آبنمای جدید 

برای این که بتوانید یک لایه عایق یکپارچه و بی‌نقص روی آب‌نمای خود ایجاد کنید، باید مراحل اجرای این کار را به صورت اصولی رعایت کنید.

مرحله اول: آماده‌سازی زیر کار پیش از اجرای لایه آب‌بند

ابتدا سطح را از هر گونه گردوغبار، چربی‌، شیرابه بتن، ذرات پوک و آلودگی‌های سطحی پاک کنید.

هر گونه ناهمواری‌، حفره‌ها و بخش‌های آسیب دیده را با ملات آب‌بندی پر کنید.

میزان رطوبت بستر باید کاملاً بر اساس دستورالعمل فنی ماده عایق تنظیم شود. به‌عنوان‌مثال، برای اعمال پوشش‌ها و اندودهای سیمانی -پلیمری معمولاً باید بستر را نمدار و مرطوب کنید تا چسبندگی ارتقا یابد؛ در حالی که عایق‌های پایه رزینی و پلی‌یورتان اغلب به سطحی کاملاً خشک نیاز دارند.

مرحله دوم: آماده‌سازی گوشه‌ها، درزها و نقاط اتصال

گوشه‌های محل اتصال کف به دیواره را بررسی کنید. در صورت نیاز، آن‌ها را با ملات مناسب به‌صورت ماهیچه اجرا کنید تا زاویه تند کاهش یابد و لایه آب‌بند، پیوسته روی محل اتصال اجرا شود. 

درزهای قطع بتن‌ریزی و انبساط هم باید مطابق سیستم آب‌بندی پروژه، با استفاده از واتراستاپ‌ها (پی‌وی‌سی یا بنتونیتی) یا نوارهای آب‌بند مسلح شوند.

محل عبور لوله‌های ورود و خروج آب، پایه نازل‌ها، کف‌شورها و چراغ‌های داخل آبی باید پیش از پوشش‌دهی سراسری، با ماستیک‌های منعطف پلی‌یورتان یا مانشت‌های مخصوص دور لوله، کاملاً درزگیری و آب‌بند شوند.

مرحله سوم: اجرای لایه آب بند روی کف و دیواره‌های آبنما

پس از آماده‌سازی زیر کار و نقاط بحرانی، نوبت به اعمال لایه آب بند می‌رسد. برای این کار باید کاملا مطابق با دستورالعمل روی بسته بندی محصول پیش بروید. 

در محصولات چندجزئی، مواد را به نسبت مشخص شده و با همزن برقی با دور پایین مخلوط کنید.

پس از آن، چند لایه نازک از مواد را با ابزار مناسب (قلم‌مو، غلتک یا ماله) اعمال کنید. برای اطمینان از پوشش کامل تمام تخلخل‌ها، لایه دوم باید پس از گیرش اولیه لایه اول و در جهت عمود بر آن اجرا گردد. معمولاً ۲ یا ۳ لایه کافی است. 

نکته: از اجرای یک لایه بسیار ضخیم به جای چند لایه نازک خودداری کنید. این کار موجب ترک‌خوردگی و خشک شدن ناهماهنگ بخش‌های مختلف می‌شود.

مرحله چهارم: مراقبت‌های لازم پس از اعمال عایق آب نما

پس از اجرای عایق، تا پایان زمان عمل‌آوری و رسیدن پوشش به شرایط لازم برای تماس با آب صبر کنید. در این مدت، سطح را مطابق دستورالعمل محصول از تابش شدید خورشید، بارندگی، یخ‌زدگی و آسیب فیزیکی محافظت کنید. روش مراقبت از پوشش‌های پایه سیمانی و رزینی یکسان نیست؛ بنابراین دستورالعمل همان محصول را ملاک قرار دهید.

مرحله پنجم: آزمایش آب‌بندی پیش از بهره‌برداری

پس از تکمیل زمان عمل‌آوری و آماده شدن پوشش برای تماس با آب، آبنما را پر کنید. سپس سطح آب را علامت بزنید و در بازه زمانی تعیین‌شده، تغییر آن را بررسی کنید. هم‌زمان، سطوح بیرونی، گوشه‌ها، درزها و محل عبور لوله‌ها را از نظر رطوبت یا نشانه‌های نشت بررسی کنید.

اگر در طول آزمایش، افت غیرعادی سطح آب یا نشانه‌های رطوبت در بخش‌های بیرونی را مشاهده کردید، باید بلافاصله آبنما را خالی و پیش از ادامه عملیات اجرایی یا نصب کاشی، علت مشکل را بررسی کنید. در این شرایط باید علت نم‌زدگی را پیدا کنید. پس از ریشه‌یابی و رفع نقص موضعی، آزمایش آب‌گیری را مجدداً تکرار کنید. برای آشنایی با جزئیات عیب‌یابی و روش‌های تخصصی تعمیر، می‌توانید به بخش «چگونه نشتی آبنمای قدیمی را پیدا و برطرف کنیم؟» مراجعه کنید.

چگونه نشتی آبنمای قدیمی را پیدا و برطرف کنیم؟

پیش از هر کاری مطمئن شوید که کاهش حجم آب آبنما به دلیل وجود سوراخ یا نشت است و نه مواردی همچون تبخیر طبیعی، پاشش یا سرریز آب به بیرون. برای این کار می‌توانید از روش‌های مختلفی استفاده کنید:

• تست پمپ خاموش: برای اجرای این تست، مخزن آبنما را تا سطح استاندارد پر و سیستم پمپ و گردش آب را کاملاً خاموش کنید. سطح آب را با یک نوار چسب مقاوم یا ماژیک ضدآب علامت‌گذاری کنید. پس از ۲۴ تا ۴۸ ساعت (با در نظر گرفتن شرایط دمایی و تبخیر محیطی)، وضعیت سطح آب را بررسی کنید. اگر سطح آب بیش از حد انتظار افت کرد، احتمال نشتی در بدنه یا اتصالاتی که در این وضعیت همچنان در تماس با آب هستند وجود دارد. این تست به‌تنهایی محل دقیق نشتی را مشخص نمی‌کند. در نتیجه، پیشنهاد می‌کنیم روش‌های دیگر را هم تست کنید.
• بررسی نشانه‌های ظاهری: سطوح بیرونی و بخش‌های قابل‌دسترسی اطراف آبنما، گوشه‌ها و بندکشی‌ها را بررسی کنید. وجود لکه‌های نم، رطوبت مداوم، پوسته شدن رنگ یا ایجاد رسوبات سفید رنگ در نمای بیرونی، از نشانه‌های خروج آب از بافت سازه است. علاوه بر این، ترک‌های مویی و عمیق را پیدا و شناسایی کنید. 
• تست پمپ روشن: پمپ آبنما را روشن کنید. اجازه دهید سیستم گردش آب و نازل‌ها کار کنند. اگر کاهش آب در زمان روشن بودن پمپ بیشتر شود، احتمال نشتی در لوله‌ها، اتصالات، پایه نازل‌ها یا سایر اجزای مسیر گردش آب افزایش می‌یابد. پاشش آب به بیرون و سرریز نیز باید بررسی شوند.

روش‌های رفع نشتی آبنمای قدیمی

روش‌های مختلفی برای ترمیم و رفع نشتی وجود دارد:

• ترمیم ترک‌های مویی و غیرفعال: ابتدا شیار ترک را به صورت V شکل باز و پاک‌سازی کنید تا ماده ترمیمی بتواند به خوبی به سطح بچسبد. سپس داخل شیار را با بتونه، خمیر یا ماستیک‌های منعطف پلی‌یورتان یا رزین‌های الاستومری پر کنید. توجه داشته باشید که ماده انتخابی باید با جنس بستر، وضعیت ترک و تماس دائمی با آب سازگار باشد.
• مسدودسازی نشتی فعال و پرفشار: در مواقعی که آب به صورت فعال و تحت فشار از نقطه یا ترکی خارج می‌شود، می‌توان از پودرهای زودگیر یا آنی گیر مانند پودر NSG-MA700 برای انسداد فوری جریان آب در چند ثانیه استفاده کرد.
• بازسازی بندکشی‌های آسیب‌دیده: در این شرایط، ابتدا باید بندهای سست شده را به طور کامل خالی کنید. درزها را از هر گونه گرد و غبار و خاک پاکسازی کنید. سپس آن‌ها را با خمیرهای بندکشی ضدآب و منعطف مانند خمیر بندکشی پاداب NSG-DL0پر کنید.
• درزگیری اطراف لوله‌ها و اتصالات: اگر محل اتصال لوله‌های فلزی یا پلاستیکی به بدنه بتنی یا سنگی سست شده است، می‌توانید با استفاده از ماستیک‌های الاستیک پلی‌یورتان یا ژل‌های درزگیر این بخش‌ها را درزگیری کنید. 

جمع‌بندی

انتخاب روش مناسب آب ‌بندی آبنما به شرایط آن سازه و نوع مشکل بستگی دارد و استفاده از یک ماده برای همه سطوح و انواع نشتی، لزوماً نتیجه مطلوبی را به همراه نخواهد داشت. شناخت کاربرد و محدودیت مواد عایق آبنما به شما کمک می‌کند تا گزینه‌ای متناسب با نیاز پروژه انتخاب کنید و از هزینه‌های اضافی تعمیر و اجرای مجدد بکاهید.

اگر قصد آب‌بندی آبنما را دارید، می‌توانید محصولات آب‌بندی NSG را بررسی کنید و در صورت داشتن هر گونه سؤال با شماره پشتیبانی ما تماس حاصل کنید.

منابع:
https://sanitred.com/how-can-i-waterproof-a-wood-foundation/

https://en.marisanbg.com/bg/info-zona/hidroizolacija-na-fontani-i-shadravani

https://nanotitanco.com/page/WaterWall

https://sanitred.com/wood-foundation-waterproofing-diy/

https://www.gardenguides.com/13425709-how-to-waterproof-a-fountain/

https://shopliquidrubber.com/blogs/posts/how-to-make-your-concrete-water-fountain-100-waterproof?srsltid=AU7gw4VKS3_3nC14GLcw5VT8H9o2jKBQ1ooEDT9G8OLgCmkhJRI0ee36

https://fountjoylife.com/blogs/fountain-questions-answered/how-to-seal-an-outdoor-water-fountain-and-stop-leaks-for-good?srsltid=AU7gw4U3ETVIWAlNWtIq_eu0rhyjwn4lBQn1o-iIGAEmPy3IZ3sz–qd