رفع نم مخزن آب؛ روش‌های ترمیم و آب‌بندی
آبان 4, 1405
بدون دیدگاه
برای رفع نم مخزن آب، ابتدا باید محل و علت …
جدیدترین مقالات
رفع نم مخزن آب؛ روش‌های ترمیم و آب‌بندی
بتن ضد آب چیست؟ روش ساخت، آب‌بندی و کاربردها
آب‌بندی نما چیست؟ معرفی مواد، روش‌ها، مراحل اجرا
اشتراک گذاری
برای شناخت بهتر دلایل نشتی مخزن آب، باید بخش‌های مختلف آن را از نظر آسیب‌دیدگی بررسی کرد. در ادامه، سه علت رایج نشتی مخزن را بررسی می‌کنیم.
در مخازن بتنی، عواملی مانند جمع‌شدگی بتن هنگام عمل‌آوری، نشست سازه، تغییرات دما و فشار مداوم آب می‌توانند باعث ایجاد ترک‌های ریز یا عمیق در بدنه و کف مخزن شوند. این ترک‌ها به‌مرور گسترش می‌یابند و باعث می‌شوند تا آب به سطح بیرونی خارج شود و نم بزند.
حفره‌ها، خلل‌وفرج و متراکم نشدن مناسب بتن هنگام ساخت نیز باعث نفوذ آب می‌شود. در مخازن پلاستیکی و پلی‌اتیلنی، تابش طولانی‌مدت آفتاب می‌تواند بدنه را شکننده کند و باعث ایجاد ترک‌های ریز شود. در مخازن فلزی نیز زنگ‌زدگی و آسیب‌های فیزیکی می‌تواند موجب ایجاد سوراخ‌های ریز و نشتی شود.
درزهای اجرایی و انقباضی، به‌ویژه محل اتصال کف به دیواره‌ها و گوشه‌های داخلی مخزن، از نقاط حساس در برابر نفوذ آب هستند. نقص در نصب یا عملکرد واتراستاپ‌ها و پیوسته نبودن بتن در این قسمت‌ها می‌تواند باعث عبور آب و نم‌زدگی سطوح مجاور شود.
محل ورود و خروج لوله‌ها، لوله‌های سرریز و اتصالات نیز از نقاط رایج نشتی هستند. لرزش پمپ، تغییرات دمایی لوله‌ها، فرسودگی واشرها و آب‌بندها، شل شدن اتصالات و نصب نامناسب آن‌ها می‌تواند شکاف‌هایی در اطراف لوله‌ها ایجاد کند و باعث خروج آب شود.
استفاده از مصالح نامرغوب، رعایت نکردن نسبت صحیح اختلاط، آماده‌سازی نامناسب محل نصب مخزن و اجرای غیراصولی لایه‌های آب‌بندی می‌تواند باعث ایجاد ضعف در ساختار مخزن شود. همچنین، زیرسازی غیریکنواخت و تراکم نامناسب بستر زیر مخزن، فشار را به طور نامساوی به کف و دیواره‌ها منتقل می‌کند و احتمال ترک‌خوردگی و نم‌زدگی را افزایش می‌دهد.
پوشش‌های آب‌بند نیز ممکن است بر اثر گذشت زمان، تماس با مواد شیمیایی مانند کلر و مواد ضدعفونی‌کننده یا فرسایش مکانیکی آسیب ببینند و خاصیت محافظتی خود را از دست بدهند. در مخازن بتنی، نفوذ رطوبت به آرماتورها باعث زنگ‌زدگی میلگرد و افزایش حجم آن می‌شود. این فرایند می‌تواند به ترک‌خوردگی و پوسته‌شدن بتن منجر شود و رفع نشتی مخزن بتنی را دشوارتر کند.
نم و رطوبت مخزن همیشه دقیقاً در محل اصلی نشتی ظاهر نمی‌شود. آب ممکن است در امتداد ترک‌ها و درزهای داخلی حرکت کند و در نقطه دیگری به بیرون راه پیدا کند. به همین دلیل، بررسی بدنه، کف و اتصالات و انجام آزمایش‌های لازم به شناسایی محل نشتی کمک می‌کند.
ابتدا تمام سطوح داخلی و بیرونی مخزن را از نظر وجود ترک‌های ریز، رسوبات سفیدرنگ، لکه‌های رطوبت، پوسته‌شدن پوشش و آثار زنگ‌زدگی آرماتورها بررسی کنید. محل اتصال کف به دیواره‌ها و گوشه‌های داخلی نیز اهمیت زیادی دارند، زیرا رطوبت ممکن است در امتداد درز حرکت کند و در نقطه دیگری ظاهر شود.
سپس اتصالات و محل ورود و خروج لوله‌ها را بررسی کنید تا آثار قطره‌چکانی یا تجمع رطوبت در اطراف آن‌ها مشخص شود. برای بررسی دقیق‌تر، می‌توان از روش‌های زیر نیز استفاده کرد:
برای بررسی نشتی پنهان، مخزن را تا ارتفاع مشخصی از آب پر کنید و سطح آب را روی دیواره علامت بزنید. سپس برای مدتی از آب مخزن استفاده نکنید و آب جدیدی هم به آن اضافه نکنید. پس از گذشت این مدت، دوباره سطح آب را بررسی کنید و ببینید چقدر پایین آمده است.
اگر سطح آب به‌مرور پایین بیاید، ممکن است مخزن نشتی داشته باشد. اما این موضوع به‌تنهایی محل نشتی را مشخص نمی‌کند؛ چون تبخیر آب یا مشکل در لوله‌کشی هم می‌تواند باعث کاهش سطح آب شود؛ بنابراین، در کنار بررسی سطح آب، ترک‌ها، درزها و قسمت‌های نم‌زده اطراف مخزن را هم بررسی کنید.
یکی از روش‌های تشخیص نشتی، پر کردن مخزن و بررسی وضعیت آن در طول ۲۴ تا ۴۸ ساعت است. در این مدت، دیواره‌های بیرونی، کف مخزن و اطراف اتصالات را بررسی کنید تا ببینید آیا جایی خیس شده یا قطرات آب روی سطح تشکیل شده است.
اگر محل نشتی مشخص نیست، می‌توانید از رنگ یا ردیاب شیمیایی ایمن استفاده کنید. با اضافه کردن این مواد به آب مخزن، پیدا کردن مسیر خروج آب از بدنه یا درزها آسان‌تر می‌شود.
روش دیگر این است که پس از پر کردن مخزن، دیواره‌های بیرونی آن را کاملاً خشک کنید. سپس با دست کشیدن روی سطح، قسمت‌هایی را که دوباره مرطوب شده‌اند پیدا کنید.
روش و ماده مناسب برای آب‌بندی مخزن آب را باید با توجه به جنس مخزن، نوع و شدت آسیب و شرایط استفاده از آن انتخاب کنید. استفاده از مواد نامناسب یا پوشش‌های موقت ممکن است نشتی را برطرف نکند و فشار مداوم آب نیز به گسترش آسیب‌های مخزن منجر شود.
در جدول زیر می‌توانید مقایسه راهکارهای تخصصی را بر اساس نوع آسیب مشاهده کنید:
| روش یا ماده مناسب | نوع آسیب یا مشکل |
| ملات آب‌بند پلیمری یا چسب اپوکسی مخصوص سازه‌های آبی | ترک‌های ریز و آسیب‌های موضعی |
| سیمان هیدرولیکی یا پودرهای آنی گیر | نشتی فعال و جریان‌دار |
| تزریق رزین اپوکسی یا فوم/ژل پلی‌یورتان | ترک‌های عمیق و سازه‌ای |
| درزگیرهای انعطاف‌پذیر پلی‌یورتانی یا خمیرهای درزگیر مناسب | نشتی از درزها و اتصالات |
| مواد آب‌بند کریستالی یا پوشش‌های سیمانی پلیمری دوجزئی | نفوذ آب از سطح بتن |
برای ترمیم ترک‌های سطحی و ترک‌هایی که بر اثر جمع‌شدگی بتن ایجاد شده‌اند، می‌توان از ملات‌های پایه سیمانی اصلاح‌شده با پلیمر یا چسب‌های اپوکسی مخصوص سازه‌های آبی استفاده کرد. این مواد به بتن می‌چسبند و در برابر فشار مستقیم آب مقاومت بالایی دارند. اگر مخزن برای نگهداری آب آشامیدنی استفاده می‌شود، باید از موادی استفاده کرد که تأییدیه بهداشتی دارند و برای سلامت آب خطری ایجاد نمی‌کنند.
وقتی آب به طور مداوم از بدنه یا کف مخزن خارج می‌شود، پوشش‌های معمولی به سطح نمی‌چسبند. در این شرایط، باید از سیمان هیدرولیکی یا پودرهای آنی گیر استفاده کرد. این مواد وقتی در تماس با آب باشند، طی چند دقیقه سفت می‌شوند و جلوی خروج آب را می‌گیرند تا بتوان مراحل اصلی عایق‌کاری را اجرا کرد.
رزین اپوکسی برای ترمیم ترک‌های ثابت و بازگرداندن مقاومت مکانیکی به آن‌ها به کار می‌رود؛ در مقابل، فوم‌ها یا ژل‌های پلی‌یورتان برای مهار نفوذ آب در ترک‌های متحرک یا دارای نشتی فعال استفاده می‌شوند.
درزهای میان کف و دیواره و نقاط ورود و خروج لوله‌ها به دلیل لرزش و جابه‌جایی‌های میکروسکوپی، از حساس‌ترین نقاط نشت هستند. در این بخش‌ها، مواد سخت و شکننده کارایی ندارند و باید از درزگیرها و خمیرهای انعطاف‌پذیر پایه پلی‌یورتان یا نانو استفاده شود. این مواد با حفظ خاصیت ارتجاعی، نوسانات دمایی و حرکتی سازه را خنثی می‌کنند.
اگر بتن مخزن خلل‌وفرج زیادی داشته باشد و آب به‌راحتی از آن عبور کند، می‌توان از مواد آب‌بند کریستالی استفاده کرد. این مواد با آهک آزاد و رطوبت داخل بتن واکنش می‌دهند و بلورهایی تشکیل می‌دهند که مسیر نفوذ آب را در بتن مسدود می‌کنند. همچنین، پوشش‌های دوجزئی سیمانی-پلیمری با ایجاد یک لایه پیوسته روی سطح داخلی مخزن، از نفوذ آب جلوگیری می‌کنند و در برابر فشار آب از سمت داخل یا خارج بتن مقاومت دارند.
برای رفع نم و آب‌بندی مخزن آب، باید مراحلی را به ترتیب و با دقت اجرا کنید. صرف‌نظر از نوع ماده عایق، آماده‌سازی نامناسب سطح، بی‌توجهی به جزئیات اجرا یا رعایت نکردن زمان خشک شدن و عمل‌آوری مواد می‌تواند کیفیت نهایی کار را کاهش دهد و باعث بازگشت نشتی شود.
آماده‌سازی سطح، یکی از مهم‌ترین مراحل آب‌بندی مخزن است؛ زیرا حتی مواد عایق باکیفیت نیز به سطوح آلوده یا سست نمی‌چسبند. ابتدا باید مخزن را کاملاً تخلیه و تمام رسوبات، لجن، جلبک‌ها، چربی و گردوغبار را با استفاده از واترجت یا برس از سطح آن پاک کنید.
سپس باید اندودهای قدیمی، رنگ‌های پوسته شده و قسمت‌های سست، پوک یا کرمو بتن را بردارید تا به سطحی سخت و سالم برسید. در سیستم‌های آب‌بندی کریستالی نیز توصیه می‌شود لایه‌های سست تا حداقل یک متر فراتر از محدوده ظاهری نم‌زدگی برداشته شوند.
پس از پاک‌سازی، سطح بتن یا فلز باید متناسب با نوع ماده عایق آماده گردد. برای اجرای پوشش‌های پایه سیمانی و کریستالی، لازم است سطح بتن کاملاً مرطوب کنید، اما نباید آب به‌صورت آزاد روی آن جمع شود. این کار مانع از جذب آب ملات توسط بتن می‌شود. در مقابل، برای اجرای رزین‌های اپوکسی و برخی درزگیرها، سطح باید کاملاً خشک و عاری از رطوبت باشد.
در مخازن فلزی نیز باید تمام زنگ‌زدگی‌ها را با استفاده از برس سیمی یا روش سندبلاست پاک کنید تا سطح برای چسبندگی بهتر پوشش آماده شود.
پیش از اجرای پوشش اصلی، باید ترک‌ها، شکاف‌ها و نقاط آسیب‌دیده را جداگانه ترمیم کنید. ابتدا محل آسیب را پاک‌سازی و مطابق دستورالعمل ماده ترمیمی آماده کنید. اگر روش انتخاب‌شده به باز کردن شیار نیاز دارد، ترک را به شکل V باز کنید و سپس ماده مناسب را در آن قرار دهید.
اگر آب به‌صورت فعال و پیوسته از نقطه‌ای خارج شود، باید ابتدا محل نشتی را با ملات آنی‌گیر یا پودرهای سریع سخت‌شونده مسدود کنید. با این کار، خروج آب متوقف می‌شود و امکان ادامه مراحل آب‌بندی فراهم می‌گردد.
گوشه‌های داخلی مخزن و محل اتصال کف به دیواره‌ها را هم حتماً بررسی کنید؛ زیرا فشار آب در این نقاط می‌تواند به لایه آب‌بند آسیب برساند. برای کاهش تیزی زاویه‌ها و ایجاد سطحی پیوسته، باید در این قسمت‌ها با استفاده از ملات ترمیمی، ماهیچه یا چمفر اجرا کنید. ماهیچه به معنای ایجاد انحنای مناسب در محل اتصال دو سطح است و چمفر با ایجاد سطحی اریب، زاویه تند را کاهش می‌دهد. هر دو روش به اجرای پیوسته لایه آب‌بند در گوشه‌ها کمک می‌کنند.
همچنین اطراف لوله‌ها، اتصالات و درزهای اجرایی باید با دقت بررسی و آب‌بندی شوند. برای مسدود کردن این نقاط می‌توان از درزگیرها و ماستیک‌های انعطاف‌پذیر پایه پلی‌یورتان یا نانو، متناسب با شرایط اجرا و دستورالعمل محصول، استفاده کرد.
پس از ترمیم ترک‌ها و درزها و طی شدن زمان لازم برای عمل‌آوری مواد ترمیمی، نوبت به اجرای پوشش اصلی آب‌بندی می‌رسد. در این مرحله، ماده عایق انتخاب‌شده را مطابق دستورالعمل فنی محصول اجرا کنید.
معمولاً این پوشش‌ها در حداقل دو لایه یکنواخت و با ضخامت کنترل‌شده اجرا می‌شوند. لایه اول با استفاده از قلم‌مو یا غلتک روی سطح آماده‌شده قرار می‌گیرد تا منافذ و حفره‌های ریز سطح را بپوشاند.
یکی از نکات مهم در این مرحله، رعایت ترتیب اجرای لایه‌هاست. در روش اجرای متقاطع، لایه دوم پس از گیرش اولیه لایه اول و با زاویه ۹۰ درجه نسبت به جهت اجرای آن اعمال می‌شود. این روش به پوشش بهتر سطح کمک می‌کند و تمام قسمت‌های پوشش داده نشده یا منافذ ریز را می‌پوشاند.
در تمام مراحل اجرا باید به پوشش کامل گوشه‌ها، ماهیچه‌ها، اطراف لوله‌ها و قسمت‌های ناهموار توجه کنید تا هیچ نقطه‌ای بدون عایق باقی نماند.
پس از اجرای لایه آب‌بند، باید به سازه زمان کافی بدهید تا خوب عمل‌آوری و خشک شود. روش مراقبت از سطح به نوع ماده عایق بستگی دارد. در عین حال، توصیه می‌کنیم دستورالعمل سازنده را برای دستیابی به عملکرد مناسب و دوام پوشش اجرا کنید.
در سیستم‌های پایه سیمانی و کریستالی، معمولاً لازم است سطح به مدت ۷ تا ۱۰ روز مرطوب نگه داشته شود تا واکنش‌های شیمیایی موردنیاز ادامه پیدا کنند و بلورهای آب‌بند در مویرگ‌های بتن تشکیل شوند. در مقابل، پوشش‌های اپوکسی و پلیمری باید در شرایط تهویه مناسب و به مدت تعیین‌شده توسط سازنده، خشک شوند. این زمان، بسته به نوع محصول، می‌تواند از ۲۴ ساعت تا چند روز متغیر باشد.
اگر مخزن برای نگهداری آب آشامیدنی استفاده می‌شود، پس از پایان زمان عمل‌آوری، سطح داخلی آن را بشویید و ضدعفونی کنید. سپس برای بررسی نتیجه آب‌بندی، آزمایش آبگیری را مطابق روش توضیح داده شده در بخش «آزمایش نشتی مخزن آب» انجام دهید. پس از اطمینان از رفع نشتی و رعایت الزامات لازم برای بهره‌برداری، می‌توانید دوباره از مخزن استفاده کنید.
همچنین این نکته را در نظر داشته باشید که مواد ترمیم و آب‌بندی باید برای تماس با آب آشامیدنی مناسب و تأییدیه بهداشتی مربوط به این کاربرد را داشته باشند. هنگام کار داخل مخزن سرپوشیده نیز باید تهویه و نکات ایمنی مربوط به فضای بسته رعایت شود.
پس از پایان زمان عمل‌آوری مواد آب‌بند، ابتدا قسمت‌های ترمیم‌شده، از جمله محل ترک‌ها، درزها، گوشه‌های کف و دیواره و اطراف اتصالات لوله‌ها را بررسی کنید. پوشش نباید ترک یا حباب داشته باشد و باید سطح را به طور یکنواخت پوشانده باشد.
سپس آزمایش آبگیری را تکرار کنید. در این مرحله، علاوه بر تغییر سطح آب، دیواره‌های بیرونی، کف مخزن و محل اتصالات را بررسی کنید تا آثار رطوبت یا قطرات آب مشاهده نشود.
اگر نشتی همچنان وجود داشت، محل آسیب را دوباره ترمیم و آب‌بندی کنید. پس از سپری شدن زمان لازم برای عمل‌آوری، آزمایش را مجدداً انجام دهید.
برای رفع نم مخزن آب، ابتدا محل و علت نشتی را مشخص کنید و سپس با توجه به جنس مخزن و نوع آسیب، روش ترمیم مناسب را انتخاب کنید. آماده‌سازی صحیح سطح، ترمیم اصولی ترک‌ها و درزها و رعایت زمان عمل‌آوری مواد، در نتیجه نهایی آب‌بندی نقش مهمی دارند. پس از پایان کار نیز با آزمایش آبگیری، نتیجه ترمیم را بررسی کنید.
در صورت داشتن هر گونه سؤال در این زمینه می‌توانید با شماره پشتیبانی NSG تماس حاصل کنید یا از بخش چت آنلاین با مشاورین ما مشورت کنید.
مطالب مرتبط
برای رفع نم مخزن آب، ابتدا باید محل و علت …
بتن ضد آب نوعی بتن با نفوذپذیری کم است که …
انتخاب روش مناسب برای آب بندی تراس به وضعیت فعلی …
آب بندی نما با هدف جلوگیری از نفوذ آب باران …
دیدگاه ها و نظرات
چسب آب بندی
آب بندی و رزین
چسب و افزودنی بتن
مقاوم سازی و آب بندی بتن و ملات
رزین نما
رزین چوب، آجر، سنگ و نما
چسب و افزودنی کاشی ملات
آب بندی و افزایش ضریب چسبندگی
درزبندی و ماستیک
درزگیری و آب بندی بدون نیاز به تخریب
سایر محصولات ساختمانی
سایر محصولات و لوازم ساختمانی
محصولات سفارشی
ثبت سفارش محصولات
