صفر تا صد آب بندی چاله آسانسور (معرفی انواع روش ها)

در دو دهه گذشته، نصب آسانسور برای ساختمان‌های چند طبقه به امری متداول در کشور ما تبدیل شده است و طبیعی است که توجه به ایمنی و کیفیت آن نیز مورد توجه قرار گیرد. آب بندی چاله آسانسور یکی از مواردی است که پیش از نصب آسانسور باید به آن دقت کنید. شاید در نگاه اول تصور کنید که این موضوع اهمیت زیادی ندارد؛ اما باید گفت که این آب بندی می‌تواند از خسارت‌ها و خطرات قابل توجهی پیشگیری نماید و به هیچ وجه قابل چشم پوشی نیست. در این مقاله قصد داریم شما را با ضرورت این اقدام، نحوه انجام و رایج‌ترین روش‌های آن آشنا سازیم.

چاله آسانسور چیست؟

چاله آسانسور، پایین‌ترین قسمت آسانسور است که در زیر اولین (پایین‌ترین) طبقه قرار می‌گیرد و در بعضی موارد ممکن است با نام چاهک آسانسور نیز شناخته شود. این فضا برای نصب اجزای اصلی آسانسور طراحی شده است و قطعات مهمی مانند کابین آسانسور، وزنه تعادل، ضربه‌گیرها، فلکه‌های کششی سیم بکسل، گاورنر (وسیله ایمنی کنترل سرعت)، چاه ارت و… در آن نصب می‌شوند. همچنین، نردبان دسترسی برای تعمیرات و بازرسی نیز در این قسمت تعبیه می‌شود.

چاله آسانسور به‌دلیل قرارگیری در پایین‌ترین نقطه ساختمان، معمولا در معرض خطراتی مانند نفوذ آب یا گرد و غبار قرار دارد. این فضا باید به‌گونه‌ای طراحی شود که امکان حرکت روان و ایمن کابین و وزنه تعادل را فراهم کند و از بروز هرگونه اختلالی در عملکرد آسانسور جلوگیری نماید. به دلیل وجود این تجهیزات حساس، آب بندی چاله آسانسور نیز اهمیت زیادی دارد تا از نفوذ آب و رطوبت جلوگیری شود؛ زیرا رطوبت می‌تواند به قطعات فلزی و الکتریکی آسیب برساند و عملکرد آسانسور را مختل کند. به‌طور کلی، چاله آسانسور نقش بسیار مهمی در ایمنی و عملکرد صحیح آسانسور دارد و به عنوان بخشی از زیرساخت ساختمان، نیاز به طراحی و نگهداری مناسب خواهد داشت.

اهمیت آب بندی چاله آسانسور

آب بندی چاله آسانسور به طور کلی یک اقدام پیشگیرانه محسوب می‌شود که از بروز مشکل در آینده و  آسیب به تجهیزات جلوگیری می‌کند. دلایل اهمیت این اقدام عبارتند از:

• حفظ ایمنی: آسانسور یک وسیله حساس است که ایمنی آن از اهمیت بالایی برخوردار است. عایق کاری چاله آسانسور از نفوذ آب جلوگیری می‌کند و خطراتی مانند برق‌گرفتگی یا خرابی ناگهانی تجهیزات را کاهش می‌دهد.
• جلوگیری از خرابی تجهیزات: تجهیزات الکتریکی و مکانیکی آسانسور در چاله آن قرار دارند و نفوذ آب می‌تواند باعث خرابی این قطعات، زنگ‌زدگی اتصالات فلزی و کاهش عملکرد آن شود.
• پیشگیری از رطوبت و قارچ: رطوبت ناشی از نفوذ آب می‌تواند باعث رشد قارچ و کپک در چاله آسانسور شود که هم برای تجهیزات مضر است و هم می‌تواند به سلامت افراد آسیب برساند.
• حفاظت از سازه: نفوذ آب به چاله آسانسور می‌تواند به تدریج باعث تخریب بتن و سازه‌های فلزی آن شود و هزینه‌های تعمیرات را افزایش دهد.
• جلوگیری از حوادث خطرناک: در مواقع اضطراری مانند آتش‌سوزی، نفوذ آب به چاله آسانسور می‌تواند شرایط را بحرانی‌تر کند و خروج ایمن افراد را با مشکل مواجه سازد.
• کاهش هزینه‌های تعمیر و نگهداری: آب بندی اصولی چاله آسانسور از خرابی‌های پرهزینه جلوگیری می‌کند و عمر مفید سیستم آسانسور را افزایش می‌دهد.
• رعایت استانداردها: آب بندی صحیح مطابق با استانداردهای ایمنی و فنی، یکی از الزامات مهم در طراحی و نگهداری ساختمان‌ها است.

مواد آب بندی چاله آسانسور

مهترین موادی که برای آب بندی چاله آسانسور استفاده می‌شوند شامل موارد زیر است:

• ایزوگام
• پوشش اکریلیکی بتن
• پلی یورتان تزریقی
• رزین اپوکسی یا دو جزئی پلی یورتان
• پوشش پلیمری سیمانی دو جزئی
• ورق PVC و HDPE
• عایق‌های پلیمری
• سیلوکسان بتن
• ملات‌های کریستال‌ساز نفوذی
• افزودنی‌های بتن ضد آب
• عایق‌های نانو
  در ادامه به معرفی بیشتر و نحوه اجرای رایج‌ترین مواد معرفی شده در بالا خواهیم پرداخت.

روش های آب بندی چاله آسانسور

انتخاب مناسب‌ترین روش آب بندی باید بر اساس شرایط پروژه، نوع خاک و فشار آب انجام شود. رایج‌ترین روش‌های آب بندی شامل موارد زیر است:

۱. استفاده از ایزوگام
ایزوگام یکی از روش‌های سنتی و رایج برای آب بندی چاله آسانسور است. در این روش، لایه‌های ایزوگام روی سطح چاله نصب می‌شوند. این روش به‌دلیل سرعت اجرای بالا و هزینه نسبتا کم، مورد توجه قرار گرفته است؛ اما معایبی مانند عمر مفید محدود و عدم کارایی در برابر نفوذ آب از دیواره‌ها دارد. همچنین، در صورت تغییرات دمایی ممکن است ترک‌هایی در سطح ایزوگام ایجاد گردد.

۲. آب بندی با مواد نفوذگر کریستال‌شونده
آب بندی با مواد نفوذگر  کریستال‌شونده SQ2000 از تکنیک‌های جدید آب بندی است که در آن، مواد نفوذگر به داخل بتن نفوذ کرده و با تشکیل کریستال‌های غیرمحلول، منافذ و ترک‌های بتن را مسدود می‌کنند. این روش مقاومت بالایی در برابر فشار آب دارد و ماندگاری طولانی‌مدت آن باعث شده است که برای بتن‌های در معرض رطوبت و فشار آب گزینه مناسبی باشد؛ همچنین، این مواد با بتن سازگار هستند و ساختار آن را تغییر نمی‌دهند.

۳. آب بندی با رزین و پلی یورتان
در این روش، از مواد انعطاف‌پذیری مانند رزین و پلی یورتان برای پر کردن ترک‌ها و درزهای چاله آسانسور استفاده می‌شود. این مواد به‌دلیل خاصیت انعطاف‌پذیری بالا، قابلیت پر کردن ترک‌های ریز و درشت را دارند و برای شرایطی که نفوذ آب از دیواره‌ها یا کف چاله وجود دارد، بسیار مناسب هستند. پس از تزریق مواد، تست نشت‌گیری انجام می‌شود تا از کیفیت کار اطمینان حاصل گردد.

۴. استفاده از پوشش‌های سیمانی و آب بندهای پلیمری
در این روش، از پوشش‌های سیمانی و مواد پلیمری برای ایجاد لایه‌های مقاوم در برابر نفوذ آب استفاده می‌شود. این مواد معمولا در چند لایه روی سطح بتن اعمال می‌شوند و مقاومت خوبی در برابر رطوبت و فشار آب دارند. این روش آب بندی چاله آسانسور به‌دلیل دوام بالا و مقاومت در برابر شرایط سخت، یکی از گزینه‌های محبوب برای عایق کاری چاله آسانسور است.

۵. استفاده از ژئوسنتتیک
در این روش، از ورق‌های عایقی مانند ژئوممبران، ژئوتکستایل و ژئوگرید برای جلوگیری از نفوذ آب استفاده می‌شود. این ورق‌ها بین بستر و مقطع بتن‌ریزی قرار می‌گیرند و به عنوان یک لایه محافظ عمل می‌کنند. این روش برای مناطق با فشار آب بالا بسیار مناسب است و مقاومت خوبی در برابر نفوذ آب ایجاد می‌کند.

۶. اجرای بتن آب بند (واتراستاپ)
در این تکنیک، از بتن‌های عایق همراه با واتر استاپ PVC برای آب بندی چاله آسانسور استفاده می‌شود. واتراستاپ‌ها نوعی آب بند فیزیکی هستند که در مفاصل بتنی قرار می‌گیرند و از نفوذ آب جلوگیری می‌کنند. این مواد در سه نوع بنتونیتی، هیدروفیلی و PVC وجود دارند. بتن‌های عایق با افزودنی‌هایی مانند ژل میکروسیلیس، رزین‌های اکریلیک و پودر آب بندکننده تهیه می‌شوند. این روش به‌دلیل مقاومت بالا و کارایی خوب، یکی از روش‌های مطمئن برای عایق کاری چاله آسانسور محسوب می‌شود.

نکات مهم در آب بندی چاله آسانسور

برای اینکه آب بندی چاله به خوبی انجام شود و از هزینه دوباره در آینده پیشگیری گردد، لازم است به نکات زیر دقت کنید:

• آماده‌سازی سطح: سطح چاله باید کاملا تمیز، عاری از گرد و غبار، چربی و آلودگی باشد تا مواد آب بندی به خوبی چسبندگی داشته باشند.
• انتخاب روش مناسب: با توجه به شرایط محیطی، میزان رطوبت، نوع ساختمان و بودجه، روش آب بندی مناسب را انتخاب کنید.
• کنترل نهایی: پس از اجرای آب بندی، آزمایش‌های نشت‌گیری انجام شود تا از عدم نفوذ آب اطمینان حاصل گردد.
• استفاده از کارشناسان مجرب: اجرای آب بندی باید توسط افراد با تجربه و متخصص انجام گردد تا از کیفیت کار اطمینان حاصل شود.
• توجه به جنس دیواره‌ها: دیواره‌های چاله آسانسور باید بتنی باشند و در صورت فلزی بودن، پیش‌بینی‌های لازم برای اتصالات انجام شود.
• استفاده از افزودنی‌های آب بند در بتن: افزودنی‌ آب بند در بتن فونداسیون برای ایجاد بتن مقاوم در برابر نفوذ آب ضروری است.
• زمان اجرا: بهترین زمان برای آب بندی چاله آسانسور، هنگام بتن‌ریزی یا قبل از آن است.
• مقاومت در برابر خورندگی: در مناطق با خاک خورنده، استفاده از مواد مقاوم مانند نانو بوژان توصیه می‌شود.
• تهویه مناسب: چاله آسانسور باید تهویه مناسب داشته باشد تا از تجمع رطوبت جلوگیری شود.
• تعویض تجهیزات فرسوده: در صورت نیاز، تجهیزات قدیمی مانند لوله‌ها و گریل‌ها باید تعویض شوند تا از نفوذ آب جلوگیری شود.

مراحل اجرای آب بندی چاله آسانسور

آب بندی چاله آسانسور شامل چندین مرحله مختلف است که باید به ترتیب و به دقت انجام شوند. این مراحل عبارتند از:

۱- آماده کردن چاله آسانسور
چاله باید از هرگونه ذرات اضافی، آلودگی و گرد و غبار تمیز شود. تجهیزات آسانسور باید از چاله خارج شوند تا فرآیند آب بندی به‌ راحتی انجام گیرد.

۲- برطرف کردن نقاط ضعف
ترک‌ها و نقاط ضعف در دیواره‌ها و کف چاله باید با مواد تعمیری مخصوص یا سیمان ترمیم شوند.

۳- تزریق پلی یورتان
در نقاط نشت آب، پکرها نصب شده و مواد پلی یورتان با فشار به داخل دیواره‌ها تزریق می‌گردند. این مواد در تماس با آب به فوم تبدیل شده و منبسط خواهند شد. این مرحله نیاز به تخصص و دقت بالایی دارد.

۴- نصب عایق حرارتی
در صورت نیاز، عایق‌های حرارتی برای کنترل تغییرات دمایی و محافظت از آب بندی نصب می‌شوند؛ البته این مرحله جزء مراحل ضروری محسوب نمی‌شود.

۵- نصب ممبران
ممبران‌های عایق کاری که از جنس پلیمر یا آستالت هستند روی دیواره‌ها و کف چاله نصب می‌شوند تا لایه‌ای مقاوم در برابر نفوذ آب ایجاد نمایند.

۶- تزریق در اتصالات
در محل اتصال و ترک‌ها، تزریقات آب بندی انجام می‌گیرد تا از نفوذ آب در آینده پیشگیری شود.

۷- خشک شدن
پس از نصب ممبران و انجام تزریقات، مواد باید به طور کامل خشک و سفت شوند. این مرحله ممکن است کمی طولانی‌تر باشد.

۸- تست نهایی
پس از پایان یافتن کار، باید تست نشتی انجام شود تا از عدم نفوذ رطوبت به داخل چاله مطمئن شوید.

جمع بندی

عایق کاری چاله آسانسور از اهمیت بالایی برخوردار است و می‌تواند از آسیب به تجهیزات و ایجاد خسارت‌های سنگین پیشگیری نماید. این تکنیک می‌تواند از بروز حوادث خطرناک جلوگیری کرده و مانع رشد قارچ و کپک در چاه آسانسور شما شود. آب بندی می‌تواند با روش‌های گوناگونی انجام شود که آب بندی با ایزوگام، آب بندی با رزین و پلی یورتان، استفاده از پوشش‌های سیمانی و پلیمری و…. از رایج‌های روش‌های آن هستند. با این حال، برای انتخاب بهترین روش باید به شرایط آب و هوایی، جنس خاک، میزان رطوبت، فشار آب و… دقت نمایید. توصیه می‌شود پس از انجام آب بندی چاله آسانسور، حتما تست نهایی را انجام دهید تا از عدم نفوذ آب مطمئن شوید.

چنانچه به اطلاعات و راهنمایی بیشتر نیاز دارید، با شماره 54613000-021 تماس بگیرید تا از راهنمایی کارشناسان ما بهره‌‌مند شوید.