یکی از مهمترین مصالحی که روی کیفیت کاشیکاری، آجرکاری و… تأثیر مستقیم میگذارد، ملات بندکشی است. ملات بندکشی انواع مختلفی دارد و گاهی انتخاب بهترین نوع آن برای متخصصین این حوزه دشوار میشود. در این مقاله به معرفی انواع ملات میپردازیم و نحوه انتخاب بهترین ملات برای بندکشی را آموزش میدهیم. با ادامه این مطلب ما را همراهی کنید.
ملات بندکشی چیست؟
ملات بندکشی مادهای پودری است که با آب مخلوط میشود و از خمیر به دست آمده برای درزگیری و اتصال کاشیها، سرامیکها و… به یکدیگر و سطوح استفاده میگردد. میتوان از ملات در قسمتهای مختلف یک سازه از جمله بخشهای داخلی و خارجی استفاده کرد. ترکیبات ملات بندکشی معمولاً شامل موارد زیر میشود:
- سیمان
- آهک
- ماسه ریز
- افزودنیهایی مثل پلیمر اصلاح شده، چسب و…
اکثر ملاتهای بندکشی پودری هستند؛ اما نوع آماده آنها نیز تولید میشود. یعنی شما میتوانید خمیر ملات را به صورت آماده خریداری کنید و بدون مخلوط کردن با آب یا هر ماده دیگری، استفاده کنید. به عنوان مثال، برای درزگیری یا ترمیم بندکشی بخشی از کاشیهای آشپزخانه میتوانید از خمیر بندکشی Padab استفاده کنید.
انواع ملات برای بندکشی
ملات بندکشی انواع مختلفی دارد. ملاتها در عواملی مثل ترکیبات، زمان خشک شدن، مقاومت در برابر ضربه و… با هم تفاوت دارند. انواع ملات برای بندکشی عبارتاند از:
ملات اصلاح شده با پلیمر
ملات اصلاح شده با پلیمر نوعی ملات پودری و چسبنده است که بر پایه سیمان ساخته میشود و با پلیمرهایی مانند امولسیونهای لاتکس یا اکریلیک تقویت میشود. اضافه کردن پلیمر به این ملات موجب افزایش چسبندگی، انعطافپذیری، مقاومت در برابر آب و استحکام اتصال میگردد.
معمولاً از این ملات در بخشهایی استفاده میشود که نیاز به پیوند قوی و انعطافپذیری زیاد و مقاومت در برابر ترکخوردگی دارند. افزودنیهای پلیمری به کاهش جذب آب و افزایش مقاومت در برابر ضربه کمک میکنند. میتوان از این ملات هم برای بخش داخلی و هم بخش خارجی استفاده کرد. از بهترین ملاتهای پلیمری میتوان به پودر بندکشی d10 اشاره کرد.
ملات اپوکسی
در ترکیبات ملات اپوکسی از رزین اپوکسی، ماسه، فیلرها و دیگر افزودنیها استفاده میشود. این ملات مقاومت بالایی در برابر مواد شیمایی، ضربه و سایش دارد و چسبندگی زیادی را ارائه میدهد. ملات اپوکسی به سرعت خشک میشود و به دلیل مقاومت بالا میتوان از آن برای کفپوشهای صنعتی و بخشهایی استفاده کرد که فشار مکانیکی بالایی را باید تحمل کنند.
ملات Rapid-Setting
ملات Rapid-Setting بر پایه سیمان است و به سرعت خشک میشود. زمانی از این ملات استفاده میشود که سرعت خشک شدن کار اهمیت بالایی دارد. این ملات معمولاً ظرف 15 تا 60 دقیقه (در برخی موارد 2 تا 4 ساعت) خشک میشود. به طور کلی برای پروژههایی مناسب هستند که زمان در آنها اهمیت دارد و کار باید هر چه سریعتر اتمام یابد.
این ملاتها اغلب شامل سیمان کلسیم سولفوآلومینات (CSA) یا افزودنیهای ویژهای میشوند که سریعاً خشک میگردند و در عین حال مقاومت بالایی دارند. برخی از ملاتهای Rapid-Setting با پلیمر اصلاح میشوند تا چسبندگی و دوام بیشتری داشته باشند.
ملات سیمان
ملات سیمان ترکیبی سنتی از سیمان، شن و آب است که به طور گسترده در بنایی استفاده میشود. از این ملات برای چسباندن آجر، سنگ و بلوک استفاده میشود. این ملات پیوندی قوی و بادوام ایجاد میکند؛ اما انعطافپذیری زیادی ندارد و به همین دلیل مستعد ترک خوردن است. از ملات سیمان برای ساختوسازهای اولیه، گچکاری، بتونهکاری و… استفاده میشود. این ملات قیمت مناسبی دارد و عملآوری و نسبت بندی مواد در آن بسیار مهم است.
ملات گچ
برای ساخت این ملات، گچ را با سیمان، آهک و ماسه مخلوط میکنند. این ملات نرمتر است و در درجه اول برای پرداختهای صاف و مقاوم در برابر ترک طراحی شده است. برای ساخت ملاتهای گچی تخصصی از انواع پلیمرها و فیبرها استفاده میکنند. این گونه استحکام و انعطافپذیری ملات بیشتر میشود. معمولاً ملاتهای گچی دیرتر از دیگر انواع خشک میشوند تا متخصص بتواند به راحتی از آنها برای پرداخت استفاده کند.
چگونه بهترین ملات برای بندکشی را انتخاب کنیم؟
پیشتر توضیح دادیم که ملات بندکشی انواع مختلفی دارد. هر کدام از ملاتها دارای ویژگیها و قابلیتهای متفاوتی هستند و کاربردهای خاصی دارند. برای این که بتوانید بهترین ملات را برای بندکشی انتخاب کنید، باید عوامل زیر را در نظر بگیرید:
هدف استفاده از ملات
پیش از خرید ملات باید هدف استفاده از آن را مشخص کنید. آیا قرار است ملات کاربردی باشد یا صرفاً تزیینی است؟ به عنوان مثال، برای دیوار آجری باید ملاتی خریداری کنید که هم کاربردی باشد و هم تزیینی زیرا ظاهر کار در این نوع سازهها بسیار مهم است.
میزان دوام و کیفیت ملات
ملاتی را انتخاب کنید که از کیفیت بالایی برخوردار باشد و بتواند در طول زمان، استحکام و پیوند خود را با سایر بخشها حفظ کند. ملات باید در برابر تخریب محیطی و مکانیکی مقاوم باشد و به راحتی ترک نخورد. برای این که بتوانید ملاتی باکیفیت تهیه کنید، به برند و اعتبار آن توجه کنید. علاوه بر این، حتماً ملات را با توجه به ترکیب روی بسته بندی درست کنید. با کاهش یا افزایش میزان آب، خمیر بسیار شل یا سفت میشود. ترکیب نادرست روی کیفیت نهایی کار اثر منفی میگذارد.
ترکیب مواد ملات
معمولاً ملات از آب، ماسه، سیمان پرتلند، آهک، سیمان بنایی و مواد افزودنی تشکیل میشود. هر کدام از این مواد در عملکرد و مقاومت آن نقش دارند. به همین دلیل، پیش از خرید باید به ترکیبات توجه کنید و با توجه به سازه خود، بهترین ترکیب را انتخاب کنید. به عنوان مثال، ممکن است به ملاتی نیاز داشته باشید که باید سریع خشک شود یا برعکس، ملات به گونهای باشد که بنا و متخصص بتواند با خیال راحت با آن کار کند و قدرت پرداخت بالایی داشته باشد.
نوع کاشی، سرامیک و…
آیا قرار است از ملات برای بندکشی سرامیک استفاده کنید یا کاشی؟ اندازه سرامیکها چقدر است؟ آیا ملات را برای آجر میخواهید؟ نوع چیزی که قرار است با ملات بندکشی شود، بسیار مهم است و روی انتخاب نوع ملات اثر میگذارد.
الزامات سازهای
ملات باید از مقاومت فشاری و چسبندگی کافی برخوردار باشد تا بتواند بارها و تنشهای احتمالی را تحمل کند. به عنوان مثال، برای بندکشی سرامیکهای کف باید از ملاتی استفاده کنید که مقاومت بالایی دارد و با تحمل وزن سنگین، ترک نمیخورد.
در نتیجه، در ابتدا باید مشخص کنید که میخواهید از ملات در کدام قسمت استفاده کنید؟ کف آشپزخانه؟ کف حیاط؟ دیوار حمام؟ دیوار آزمایشگاه؟ مثلاً برای دیوار حمام باید از ملاتی استفاده کنید که در برابر آب مقاوم باشد. برای دیوار و کف آزمایشگاه باید از ملاتی استفاده کنید که در برابر مواد شیمیایی مقاومت بالایی داشته باشد.
شرایط آب و هوایی
عامل دیگری که در انتخاب بهترین ملات بندکشی اثر میگذارد، شرایط آب و هوایی و محیطی است. آیا قرار است از ملات برای محیط داخلی استفاده کنید یا خارجی؟ هوای منطقه گرم و مرطوب است؟ آیا همیشه میزان بارندگی و برف زیاد است؟ میزان مقاومت ملات در برابر تغییرات دما مهم است. بهعنوانمثال، در مناطق بسیار سرد، احتمال یخزدگی وجود دارد. اگر ملات مقاوم نباشد، به راحتی ترک میخورد.
بودجه
در نهایت، باید بودجه خود را در نظر بگیرید و با توجه به بودجهای که دارید، بهترین ملات موجود را انتخاب کنید. فراموش نکنید که با خرید ملات باکیفیت، دیگر نیازی نیست برای ترمیم و بازسازی هزینه کنید. در واقع، خرید ملات باکیفیت همانند یک سرمایهگذاری برای آینده است.
سخن نهایی
در این مقاله به بررسی عواملی پرداختیم که در زمان خرید انواع ملات بندکشی باید به آنها توجه کنید. در واقع، نمیتوان مشخص کرد که بهترین ملات برای بندکشی مناسب است. زیرا هر کدام از ملاتها کاربرد و خواص متفاوتی دارند. شما باید با توجه به عواملی مثل شرایط آبوهوایی، محل اجرای کار، بودجه و… ملات را تهیه کنید.
منابع
https://ca.indeed.com/career-advice/career-development/types-of-mortar
https://www.indeed.com/career-advice/career-development/types-of-mortar
https://pmaimperio.com/en/blog/best-mortar-for-ceramic-bonding