یکی از مراحل مهم نصب کاشی و سرامیک، بندکشی است. کیفیت اجرای این مرحله نقش مهمی در دوام، زیبایی و جلوگیری از نفوذ رطوبت و آب دارد. بسیاری از مشکلاتی که در سرویسهای بهداشتی، آشپزخانه یا کفپوشها دیده میشود، نتیجه اجرای نادرست بندکشی است. به همین دلیل آشنایی با نحوه استفاده از پودر بندکشی و رعایت اصول آن برای متخصصین این زمینه ضروری است. در این مقاله، مراحل صحیح اجرای بندکشی کاشی و سرامیک را بهصورت گامبهگام توضیح میدهیم.
پودر بندکشی چیست و چه کاربردی دارد؟
پودر بندکشی نوعی پودر ریز دانه است که پس از مخلوط شدن با مقدار مشخصی از آب، به خمیری نرم تبدیل میشود که به آن ملات بندکشی میگوییم. از این خمیر برای پر کردن فاصله میان کاشیها و سرامیکها استفاده میشود. پودرهای بندکشی در انواع مختلفی مانند سیمانی، پلیمری، رزینی و نانو عرضه میشوند. هر کدام از انواع آن ویژگیهای خاص خود را دارند.
کاربرد اصلی پودر بندکشی شامل آببندی درزها، جلوگیری از نفوذ رطوبت و آلودگی، افزایش یکپارچگی سطح، جلوگیری از رشد قارچ و کپک و ایجاد ظاهری تمیز و یکدست در نصب کاشی میشود. این ماده در سرویسهای بهداشتی، آشپزخانه، کفپوشها، فضاهای مرطوب و محیطهای پر رفت و آمد به طور گسترده مورد استفاده قرار میگیرد.
مراحل استفاده از پودر بندکشی
برای استفاده صحیح و اصولی از پودر بندکشی، لازم است مراحل اجرای آن را بهدرستی بشناسید. هرچند کار با این پودر در ظاهر ساده به نظر میرسد، اما اجرای دقیق آن نیازمند دقت و سرعت عمل است؛ چراکه حتی اشتباهات جزئی میتوانند هم بر زیبایی نهایی کار و هم بر دوام و عملکرد بندها تأثیر منفی بگذارند. در ادامه، نحوه صحیح استفاده از پودر بندکشی را بهصورت مرحلهبهمرحله توضیح میدهیم.
انتخاب پودر بندکشی مناسب برای پروژه
پیشتر اشاره کردیم که پودر بندکشی انواع مختلفی دارد و انتخاب درست آن نقش مهمی در دوام و زیبایی نهایی کار ایفا میکند. قبل از شروع اجرا، در نظر گرفتن چند معیار ساده اما مهم ضروری است. نخست، محل اجرا اهمیت زیادی دارد؛ اگر بندکشی در سرویس بهداشتی، حمام، تراس یا سایر فضاهای مرطوب انجام میشود، استفاده از پودری با مقاومت بالا در برابر رطوبت و تغییر رنگ، مانند پودر بندکشی D10، انتخابی مطمئنتر خواهد بود. این محصول به دلیل فرمولاسیون تقویتشده، از نفوذ آب جلوگیری کرده و در طول زمان دچار شورهزدگی یا افت کیفیت نمیشود.
برای فضاهای خشک مانند اتاقها یا دیوارهای داخلی نیز میتوان با خیال راحت از همین پودر استفاده کرد و به سطحی تمیز و یکدست دست یافت. نکته دوم، انتخاب رنگ بندکشی است؛ پودر بندکشی با تنوع رنگی مناسب، امکان هماهنگی کامل با رنگ کاشی و سبک دکوراسیون را فراهم میکند و جلوه نهایی کار را افزایش میدهد
. همچنین دانهبندی استاندارد این پودر باعث شده برای بندهای ریز و ظریف یا بندهای عریضتر عملکرد مناسبی داشته باشد. در نهایت، اگر بندکشی در محیطهای پرتردد یا فضاهایی با احتمال لکهپذیری بالا انجام میشود، انتخاب پودری با دوام و مقاومت بالا مانند D10 تصمیمی هوشمندانه و مقرونبهصرفه در بلندمدت خواهد بود.
ابزارهای لازم برای بندکشی
برای اجرای بندکشی، به ابزارهای زیر نیاز دارید:
- کاردک یا ماله پلاستیکی برای پخشکردن ملات
- کاردک فلزی کوچک برای خالی کردن درزها و حذف ملات خشک شده (در زمان ترمیم یا بندکشی مجدد)
- سطل تمیز برای مخلوط کردن مواد
- همزن دستی یا برقی برای ترکیب یکنواخت مواد
- برس یا جاروی نرم کوچک برای تمیز کردن گرد و غبار میان درزها
- اسفنج برای پاک کردن ملات اضافی
- پارچه خشک و بدون پرز برای خشک کردن سطح پس از اجرای بندکشی
- دستکش و ماسک جهت کنترل ایمنی
آمادهسازی سطح قبل از بندکشی
آمادهسازی سطح روی کیفیت نهایی کار تأثیر زیادی میگذارد. در ابتدا مطمئن شوید که درزهای بین کاشیها کاملاً تمیز، خشک و خالی از باقیمانده ملات یا چسب کاشی هستند. ذرات خشک شده قبلی، مانع چسبندگی پودر بندکشی میشوند یا بعد از خشک شدن، موجب میشوند تا بندها ترک بخورند یا جدا شوند. برای تمیز کردن این بخش، از یک کاردک فلزی کوچک، برس نرم یا جارو دستی استفاده کنید.
پس از خالیکردن درزها، سطح کاشی را با یک پارچه نمدار یا اسفنج مرطوب تمیز کنید تا هیچ گرد و غباری باقی نماند. گرد و غبار هم از میزان چسبندگی ملات بندکشی میکاهد. همچنین مطمئن شوید سطح و درزها کاملاً خشک هستند؛ زیرا رطوبت اضافی باعث رقیق شدن ناخواسته ملات و کاهش مقاومت آن خواهد شد.
اگر قرار است بندکشی را روی کاشیهای تازه نصبشده اجرا کنید، بهتر است حداقل ۲۴ ساعت پس از نصب صبر کنید تا چسب یا ملات زیر کاشی کاملاً خشک شود و درزها آماده اجرا شوند.
طرز صحیح مخلوط کردن مواد
برای این که یک ملات خوب و یکدست داشته باشید، باید پودر و آب را به خوبی مخلوط کنید. در ابتدا مقدار مناسب از پودر را داخل یک سطل تمیز و خشک بریزید.
سپس آب را به تدریج اضافه کنید؛ این کار باعث میشود ملات گلوله نشود و کنترل بهتری روی قوام نهایی داشته باشید. نسبت آب به پودر معمولاً روی بستهبندی درج میشود، اما به طور معمول ملات نباید خیلی شل یا خیلی سفت باشد. سفتی ملات باید در حدی باشد که روی کاردک بماند و از روی آن نریزد.
پس از افزودن آب، مخلوط را با همزن دستی یا برقی هم بزنید. همزن برقی همان دریل است که روی آن سری همزن قرار میدهند. زمانی که هیچ دانه سفت یا گلولهای داخل مخلوط باقی نماند، ملات آماده است. در این مرحله بهتر است ملات را ۲ تا ۵ دقیقه (این زمان به نوع پودر بندکشی بستگی دارد و گاهی تا ۳۰ دقیقه هم میرسد) استراحت دهید تا به قوام مناسب برسد. سپس آن را دوباره کمی هم بزنید.
نکته مهمی که در این مرحله باید به آن توجه کنید، آمادهسازی ملات به اندازه مناسب است. ملات معمولاً زود سفت میشود. در نتیجه، اگر زیاد آماده کنید و نتوانید آن را در زمان مشخص پخش کنید، دیگر کاربردی ندارد و پخش نمیشود. ملات بندکشی را با توجه به سرعت عمل، تعداد کارگران و توانایی آنها در پخشکردن آماده کنید.
اعمال ملات بندکشی
برای این کار، مقداری از ملات را با کاردک بردارید یا کمی از آن را روی درز کاشی قرار دهید. سپس کاردک یا ماله را با زاویه ۴۵ درجه نگه دارید و خمیر را روی درز بکشید. مورب نگه داشتن ماله موجب میشود تا مواد به عمق نفوذ کند و فقط سطح را پر نکند. فشار دست باید یکنواخت باشد تا تمام فواصل کاملاً پر شوند و هیچ حفره یا فضای خالی باقی نماند. اگر نقطهای خالی ماند، بلافاصله با مقداری ملات آن را پر کنید.
تمیز کردن سطح پس از بندکشی
حال باید سطح را تمیز کنید. زیرا اگر ملات اضافی روی کاشیها خشک شود، پاک کردن آن سخت میشود. برای شروع، چند دقیقه صبر کنید تا ملات داخل درزها کمی خود را بگیرد؛ اما کاملاً خشک نشود. سپس یک اسفنج نمدار را به آرامی و با فشار کم به صورت دایرهای روی سطح کاشی بکشید تا خمیرهای اضافی پاک شود. سپس با یک پارچه خشک و بدون پرز سطح را تمیز کنید.
خشک شدن و نگهداری پس از آن
پس از اجرای بندکشی، بین ۱۲ تا ۲۴ ساعت صبر کنید تا ملات به مرحله خشک شدن اولیه برسد. در این مدت نباید هیچ رطوبت، ضربه یا فشاری روی سطح وارد شود. ملات بندکشی برای خشک شدن کامل و رسیدن به مقاومت نهایی معمولاً به ۷۲ ساعت زمان نیاز دارد. در این مدت از تماس مستقیم آب با بندها خودداری کنید.
اگر بندکشی در فضای باز یا محیط گرم انجام شده، بهتر است هر چند ساعت یکبار سطح بندها را با اسپری آب، به صورت خیلی ملایم رطوبتدهی کنید تا از ترک خوردن جلوگیری شود.
نحوه استفاده از پودر بندکشی نانو

پودر بندکشی نانو یکی از پرکاربردترین انواع این پودر است که به دلیل آبگریزی بیشتر، ضد قارچ بودن، ماندگاری بهتر و عدم تغییر رنگ، انتخاب اول بسیاری از متخصصین این زمینه است. با این حال، نحوه استفاده از پودر بندکشی نانو فرقی با دیگر انواع این ماده ندارد و دقیقاً باید همان مراحلی را اجرا کنید که پیشتر به آنها اشاره کردیم.
تنها نکتهای که وجود دارد این است که ملات نانو معمولاً کمی روانتر از دیگر انواع ملات است. علت این امر نفوذ بهتر بین درزها است. در نتیجه، به نسبت آب و پودر بسیار توجه کنید و در صورت مشاهده روانتر بودن، پودر بیشتری به مخلوط اضافه نکنید.
نحوه استفاده از پودر بندکشی برای ترمیم درزهای قدیمی و خراب
برای این کار، در ابتدا بند آسیب دیده و شل شده را با کاردک یا تیغ خراش دهید و جدا کنید.
حال شیار را با برس نرم کاملاً تمیز کنید. سپس پودر و آب را مخلوط کنید و ملات آماده را با ماله داخل درزها اعمال کنید. مطمئن شوید که تمام درز پر شده است. در نهایت، ملات اضافی را با اسفنج نم دار پاک کنید و اجازه دهید بند کاملاً خشک شود.
نکاتی برای استفاده بهتر از پودر بندکشی
برای این که بتوانید از پودر بندکشی به بهترین شکل ممکن استفاده کنید، بهتر است به نکات زیر توجه کنید:
- برای پاک کردن ملات اضافی، اسفنج را زیاد خیس نکنید. این کار موجب پاک شدن ملات میشود.
- قبل از خشک شدن بندها، هر گونه ناهمواری یا ناخالصی را اصلاح کنید.
- اطلاعات روی بستهبندی محصول را پیش از مصرف مطالعه کنید.
- برای پخشکردن ملات از ماله فلزی استفاده نکنید. این مالهها به سطح کاشی آسیب وارد میکنند.
- به تاریخ انقضای پودر بندکشی توجه کنید. اگر تاریخ گذشته باشد، ملات چسبندگی خود را از دست میدهد، بد رنگ میشود، خوب مخلوط نمیشود و به طور کلی، نتیجه مناسبی نخواهید داشت.
- اگر به هر دلیلی ملات کمی سفت شد، به هیچ عنوان به آن آب اضافه نکنید. آن ملات دیگر کاربرد ندارد و باید مجدداً مخلوط را آماده کنید.
شیوه محاسبه مقدار مصرف پودر بندکشی بر اساس ابعاد کاشی
ممکن است برای شما این سوال پیش بیاید که چقدر پودر برای اجرای کار خود نیاز دارید. مقدار مصرف پودر بندکشی به چند عامل بستگی دارد:
- ابعاد کاشی
- عرض درزها
- عمق فضای بین کاشیها
هر چه کاشی بزرگتر باشد، تعداد درزها کمتر است و در نتیجه، مقدار مصرف پودر کاهش مییابد. کاشیهای کوچکتر، درزهای بیشتری دارند و پودر بیشتری مصرف میکنند. در صورت باریک بودن درزها نیز مصرف پودر کمتر است و برای کاشیهایی با درزهای پهن یا عمق بیشتر، مصرف افزایش پیدا میکند. در ادامه چند مقدار تقریبی برای محاسبه میزان مصرف پودر بندکشی میآوریم:
- کاشی ۳۰×۳۰ با درز ۳ تا ۴ میلیمتر: حدود ۰.۷ تا ۱ کیلوگرم در هر مترمربع
- کاشی ۳۰×۶۰ با درز ۲ تا ۳ میلیمتر: حدود ۴۰۰ تا ۷۰۰ گرم در هر مترمربع
- کاشی ۶۰×۶۰ با درز ۲ میلیمتر: حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ گرم در هر مترمربع
- کاشی ۱۲۰×۶۰ با درز ۱ تا ۲ میلیمتر: حدود ۲۰۰ تا ۴۰۰ گرم در هر مترمربع
توصیه میکنیم همیشه مقداری بیشتر از محاسبات، پودر تهیه کنید تا در هنگام کار با کمبود مواد مواجه نشوید.
سخن نهایی
در این مقاله نحوه استفاده از پودر بندکشی را آموزش دادیم. همان طور که مطالعه کردید حتی نحوه مخلوط کردن این پودر با آب میتواند روی نتیجه نهایی تأثیر بسیار بگذارد و کیفیت کار را تغییر دهد. اجرای دقیق مراحل باعث افزایش مقاومت و استحکام بندکشی میشود و ظاهری زیبا و یکدست به شما میدهد. به نظر شما چه نکات دیگری را در استفاده از پودر بند کشی باید رعایت کرد؟ لطفاً نظرات و پیشنهادات خود را در بخش دیدگاه با ما در میان بگذارید.
منابع
https://www.youtube.com/watch?v=BuaP0v1l888
https://www.youtube.com/watch?v=kX7dozIDEs4
https://www.youtube.com/watch?v=GFREG6qta94
https://www.uk.weber/blog/how-guides/how-use-tile-grout-step-step-guide