رفع نم سرامیک: بررسی علت‌ها و روش‌های ایمن و قطعی

نم‌زدگی سرامیک یکی از رایج‌ترین مشکلات در فضاهایی مانند حمام، سرویس بهداشتی، آشپزخانه و تراس است که در صورت بی‌توجهی می‌تواند به تخریب پوشش کف و دیوار، کاهش عمر سرامیک و افزایش هزینه‌های تعمیراتی منجر شود. مشاهده نشانه‌هایی مانند لکه‌های تیره، شوره‌زدگی، تغییر رنگ بندکشی یا رطوبت مداوم نشان‌دهنده وجود یک مشکل ساختاری یا اجرایی در لایه‌های زیرین یا سطحی سرامیک است. در این مقاله، نحوه رفع نم سرامیک را آموزش می‌دهیم.

نم‌زدگی سرامیک چه نشانه‌هایی دارد؟

نم‌زدگی سرامیک با علائمی همراه است. خوب است که به این نشانه‌ها توجه کنید و در صورت مشاهده آن‌ها برای ترمیم اقدام کنید. در غیر این صورت میزان علائم گسترش می‌یابد و به سستی هر چه بیشتر سازه دامن می‌زند. این نشانه‌ها عبارت‌اند از:

• لکه‌های تیره یا تغییر رنگ سرامیک و بندها
• شوره‌زدگی و سفیدک روی بندها و سطح سرامیک
• تیره یا پوک شدن بندکشی
• دیده شدن ترک‌های ریز روی بندها و خرد شدن آنها
• لق شدن سرامیک یا بالا آمدن آن
• بوی نم و کپک در فضا
• رشد کپک در گوشه‌ها و بخش‌هایی که زیاد در دید نیستند
• نم‌زدگی دیواری که در پشت سرامیک قرار دارد

علت‌های اصلی نم سرامیک

 عوامل مختلفی در ایجاد نم سرامیک نقش دارند و معمولاً ترکیبی از چند عامل موجب بروز این مشکل می‌شود. مهم‌ترین این عوامل عبارت‌اند از:

• نشتی لوله آب‌وفاضلاب زیر کف یا دیوار: یکی از شایع‌ترین دلایل نم سرامیک، وجود نشتی پنهان در لوله‌های آب یا فاضلاب است. این نوع نشتی معمولاً به‌ صورت نم زیر سرامیک، لق شدن کف یا ایجاد لکه‌های مداوم ظاهر می‌شود و در بسیاری از موارد بدون نشتی‌یابی تخصصی قابل‌تشخیص نیست.

• خرابی عایق رطوبتی در لایه‌های زیرین: ضعف یا تخریب عایق‌هایی مانند ایزوگام، قیرگونی یا عایق‌های پلیمری باعث می‌شود آب شست‌وشو یا رطوبت محیط به زیر سرامیک نفوذ کند. این مشکل بیشتر در حمام، سرویس بهداشتی، تراس و بالکن دیده می‌شود و یکی از دلایل اصلی نم کشیدن سرامیک کف به شمار می‌آید.

• بندکشی ضعیف یا ترک‌خورده و نفوذ آب از درزها: بندکشی نامناسب، استفاده از مصالح بی‌کیفیت یا اجرای غیراصولی از دیگر دلایل بروز این مشکل است. در این شرایط، رطوبت به‌مرور به ملات زیرکار نفوذ کرده و باعث نم‌کشیدن سرامیک می‌شود.

• شیب‌بندی غلط و جمع شدن آب در کف: نبود شیب مناسب به سمت کف‌شور یا خروجی آب، موجب جمع شدن آب و ماندگاری رطوبت روی سطح می‌شود و در بلندمدت به رطوبت زیر سرامیک و تخریب بندکشی ختم می‌گردد.

• رطوبت بالا و تهویه ضعیف: در فضاهایی که تهویه مناسبی ندارند، بخار آب روی سطوح سردتر متراکم می‌شود. این وضعیت معمولاً باعث ایجاد نم سطحی روی سرامیک شده و گاهی با نشتی اشتباه گرفته می‌شود؛ در حالی‌ که منشأ آن، شرایط محیطی و نبود گردش هوای مناسب در فضاست.

• بالازدگی رطوبت از زمین: در ساختمان‌های طبقه همکف یا قدیمی، اگر عایق ضدرطوبت مناسبی روی زمین کار نشده باشد، رطوبت خاک به کف منتقل می‌شود. این نوع رطوبت معمولاً مزمن است و معمولاً به شکل نم زیر سرامیک و شوره‌زدگی خود را نشان می‌دهد.

نحوه تشخیص سطحی یا عمیق بودن منبع رطوبت

قبل از ترمیم باید مشخص کنید که نم سرامیک سطحی است یا از لایه‌های زیرین به بالا نفوذ کرده است. برای تشخیص بهتر، می‌توانید از جدول زیر کمک بگیرید.

تشخیص این نکته به شما کمک می‌کند تا شیوه درست را برای رفع نم سرامیک اتخاذ کنید.

نحوه رفع نم سرامیک بدون تخریب

اگر تشخیص داده‌اید رطوبت به ‌صورت سطحی یا از طریق درزها و بندکشی به زیر کار نفوذ می‌کند (نه نشتی جدی یا خرابی گسترده عایق)، می‌توانید از روش‌های ساده‌تر و بدون تخریب برای رفع این مشکل استفاده کنید. این روش‌های کم‌هزینه‌تر هستند و سریع‌تر رفع می‌شوند؛ اما شرط استفاده از آنها این است که منبع رطوبت فعال نباشد. در واقع، اگر نشتی آب زیر سرامیک وجود داشته باشد، این اقدامات مشکل را موقتاً پنهان می‌کنند. برای اجرای اصولی این روش مراحل زیر را دنبال کنید.

خشک کردن سطح

پیش از هر کاری سطح را کاملاً خشک کنید. زیرا هر گونه رطوبت موجب کاهش چسبندگی و دوام ملات، بندکشی‌ها و… می‌شود. پس از قطع منبع رطوبت، تهویه را روشن کنید. پنجره‌ها را باز بگذارید و اجازه دهید هوا جریان پیدا کند. خشک شدن لایه‌ها می‌تواند زمان‌بر باشد. پس برای ترمیم عجله نکنید.

نکته‌: اگر رطوبت پس از چند روز خشک نشد و همچنان ثابت ماند، احتمال این امر وجود دارد که نم از زیر سرامیک و مشکل عمیق‌تر باشد.

ترمیم موضعی سرامیک لق شده

اگر سرامیکی لق شده است، باید زیر آن را با ملات یا چسب سرامیک پر کنید. برای این کار روی سرامیک‌های مشکوک چند ضربه بزنید. اگر صدای تو خالی بودن حس کردید، بندکشی سرامیک را در هر چهار طرف کمی بتراشید. سپس مقداری ملات یا چسب را با دستگاه مخصوص یا نازل موجود در بسته‌بندی، به زیر کار تزریق کنید. اجازه دهید ملات خشک شود.

ترمیم بندکشی

وقتی سطح را خشک کردید یا ملات زیر کار خشک شد، هر گونه بندکشی شل و سست شده را خالی کنید. می‌توانید از کاردک برای این کار استفاده کنید. سپس سطح را از هر گونه گرد و غبار و کثیفی پاک کنید. ملات بندکشی را به اندازه لازم آماده کنید و با استفاده از ماله پلاستیکی در بخش‌های خالی اعمال کنید.

نکته: ملات بندکشی در انواع مختلف تولید می‌شود. پیشنهاد می‌کنیم‌ از پودر بندکشی پلیمری، ضدآب یا اپوکسی استفاده کنید.

آب‌بندی سرامیک

برای کاهش نفوذپذیری سرامیک، می‌توانید از عایق و پوشش‌های ضدآب استفاده کنید. عایق‌های نانو و سیلرها بی‌رنگ هستند و می‌توان آنها را با قلم‌مو، برس و… روی کار اعمال کرد. در نهایت، صبر کنید این عایق هم کاملاً خشک شود.

رفع نم سرامیک با تخریب محدود یا کامل

وقتی مشکل از زیر کار باشد، نمی‌توانید با استفاده از روش‌های سطحی آن را رفع کنید. در این حالت باید سرامیک‌های مشکل‌دار را جدا و حتی دیوار بخش آسیب دیده را باز کنید. با توجه به این موارد، برای رفع اساسی نم سرامیک باید کارهای زیر را انجام دهید:

رفع نشتی و تعمیر لوله‌ها

برای اجرای اصولی‌تر این مرحله و پیدا کردن محل خرابی پیشنهاد می‌کنیم از متخصص کمک بگیرید. وقتی موقعیت نشتی را پیدا کردید، سرامیک‌های بخش آسیب دیده را جدا و دیوار همان قسمت را باز کنید. لوله‌های معیوب را تعمیر یا تعویض کنید. سپس سطح را با استفاده از مواد لازم مثل بلوک، آجر یا سیمان ترمیم کنید.

تعویض سرامیک باد کرده

اگر سرامیک باد کرده یا به طور کامل لق شده است، باید آن را جدا کنید. در صورت سالم بودن سرامیک و نبود ترک، می‌توانید مجدداً همان را نصب کنید. بندکشی دور سرامیک‌ها را با دقت بتراشید. سپس آنها را جدا کنید. هر گونه ملات را از روی سطح و زیر سرامیک پاک کنید. ملات جدیدی آماده کنید و روی سطح پخش کنید.

سپس سرامیک را روی آن قرار دهید. کمی با دست فشار دهید. پس از چند روز که ملات و چسب زیر سرامیک خشک شد، مقداری ملات بندکشی آماده کنید و روی درزها بکشید. صبر کنید ملات کمی خود را بگیرد. سپس باقی‌مانده‌ها را با اسفنج نمدار تمیز کنید. در نهایت، صبر کنید بندها هم به طور کامل خشک شوند.

نکته: پیشنهاد می‌کنیم از ملات و چسب ضدآب استفاده کنید.

اجرای عایق رطوبتی جدید

اگر علت بروز مشکل، اصولی نبودن و خراب شدن عایق است، تنها راه این است که پوشش ضدآب زیرین را ترمیم کنید. عایق‌های مختلفی برای زیر کار وجود دارد:

انتخاب عایق باید با توجه به محل اجرا، شرایط رطوبتی و کیفیت زیرسازی انجام شود؛ چون در بسیاری از پروژه‌ها، ریشه اصلی نم زیر سرامیک دقیقاً همین انتخاب یا اجرای اشتباه عایق است.

اصلاح شیب‌بندی

در فضاهایی مثل حمام و تراس، اگر شیب‌بندی درست نباشد، آب در گوشه‌ها یا اطراف کف‌شور باقی می‌ماند و در بلندمدت مشکل‌ساز می‌شود. انجام این کار بسیار تخصصی است. زیرا برای ترمیم باید ارتفاع و مسیر حرکت آب را مشخص کنید. کف را مجدداً بازسازی کنید و در آخر، درزهای آب‌بندی را به شکل دقیق اجرا کنید.

پیشگیری از بازگشت مجدد نم سرامیک

با رعایت نکات زیر می‌توانید از بروز مشکل جلوگیری کنید:

• بررسی دوره‌ای بندکشی‌ها و درزها
• استفاده از مصالح مناسب در فضاهای مرطوب
• تهویه مؤثر و کاهش رطوبت محیط
• جلوگیری از جمع شدن آب روی کف
• رسیدگی سریع به نشانه‌های اولیه

سخن نهایی

در این مقاله علل، نشانه‌ها و روش های رفع نم سرامیک را آموزش دادیم. همان طور که مطالعه کردید، برخی از روش‌ها سطحی و برخی دیگر تخصصی‌تر و عمیق‌تر هستند. انتخاب روش درست در کنار استفاده از مصالح باکیفیت، به شما تضمین می‌کند که مشکل برنگردد. پیشنهاد ما هم این است که در هر مرحله که دچار شک شدید، از متخصص کمک بگیرید. مخصوصاً زمانی که فکر می‌کنید مشکل سطحی است. حداقل کاری که می‌توانید بکنید این است که تشخیص عمق نم زدگی را به متخصص بسپارید و سپس با خیال راحت بخش آسیب دیده را ترمیم کنید.

منابع

https://pmaimperio.com/en/blog/wet-ceramic-tiles-in-winter

https://humilogic.com/en/moisture-tiles

https://stoneforensics.com/understanding-sweating-tile-floors-and-dew-point

https://ishanworld.com/why-moisture-appears-even-after-tiling-common-mistakes-expert-fixes